Chia Sẻ Kinh Nghiệm Tất cả Video

Các Cấp Độ Nhận Thức Trong Học Tập

“Học, học nữa, học mãi!”  Con người ta muốn biết, muốn hiểu, muốn thành công thì phải học, học thật nhiều, học suốt đời. Cuộc sống chỉ đơn giảng thế thôi. Ta khao khát cải thiện bản thân thì ta học, sau đó ta dùng cái mình biết, cái mình giỏi để giúp ít cho đời đó là hành.

Từ một học sinh rồi đến sinh viên đại học, người đi làm…  mỗi ngày ta đều học được điều hay. Từ những bữa ăn ấm cúng bên gia đình,  từ những ngày miệt mài đèn sách, hay thậm chí là từ những sai lầm. Hằng ngày, lượng kiến thức ta tiếp thu có khi còn nhiều hơn lượng nước ta uống, thế não bộ đã xử lý cũng như tiếp thu hiệu quả lượng thông tin khổng lồ đó như thế nào? 

Cách đây hơn sáu mươi năm, một nhà tâm lý giáo dục người Mỹ đã công bố một phương pháp đo lường, phân loại kiến thức mà sau này được biết đến với cái tên “KIM TỰ THÁP Bloom”.  Giải đáp những câu hỏi như:

Con người chúng ta đã học tập và sử dụng kiến thức như thế nào?

Nền tảng cho kiến thức là gì? Bộ não của sẽ trải qua những bước nào để áp dụng được kiến thức vào thực tiễn?

Và từ đó, thang cấp độ tư duy được xem là công cụ nền tảng để giúp các giáo viên và học sinh hệ thống hóa kiến thức của bản thân đồng thời đặt ra mục tiêu phù hợp với trình độ hiện tại. Chúng ta hãy cùng tìm hiểu xem “Kim Tự Tháp Bloom” bao gồm bao nhiêu tầng và công dụng của từng tầng là gì nhé.

Trong quyển “Taxonomy of Educational Objectives: The Classification of  Educational Goals” xuất bản lần đầu năm 1954, Benjamin Bloom có đề cập đến kim tự tháp nhận thức (1956) với 6 tầng cơ bản:

– Kiến thức (Knowledge):  Ghi nhớ các chủ đề phổ biến và đặc biệt, các phương pháp, quá trình, và sự ghi nhớ các mô hình, cấu trúc, bối cảnh.

– Lĩnh hội (Comprehension): Hiểu và sử dụng các tài liệu, ý tưởng đã học để biết rõ những gì đang nói với người khác mà không cần liên hệ chúng với các chủ đề, tài liệu khác hay sử dụng các dẫn chứng khác.

– Ứng dụng (Application): Sử dụng khái quát kiến thức trong những tình huống đặc biệt và cụ thể.

– Phân tích (Analysis): Phân tích thông điệp thành các yếu tố then chốt để các ý tưởng, khái niệm rõ ràng hơn, dễ hiểu hơn, tường minh hơn mà không xa rời chủ đề ban đầu.

– Tổng hợp (Synthesis): Thu thập các yếu tố và ý tưởng then chốt để hình thành cái tổng quát.

– Đánh giá (Evaluate): Đưa ra các đánh giá về giá trị của tài liệu, phương pháp được dùng cho một mục đích đã đề ra.

Tuy nhiên, sau gần 50 năm từ ngày ra mắt, tác phẩm của Benjamin Bloom  dần mất đi vị thế của nó. Nguyên nhân chủ yếu là kể từ lúc quyển sách ra đời đến nay, nền giáo dục nước Mỹ nói riêng và Thế Giới nói chung đã trải qua vô số cuộc cải cách, khiến cho phương pháp của Benjamin dần trở nên lỗi thời.

Thế nên  một nhóm nhà tâm lý cải tiến thành công phương pháp của ông và  công bố phiên bản mới vào năm 2001. Các cải cách trong phiên bản mới này, khiến các ý tưởng ban đầu của Bloom trở nên dễ hiểu, dễ sử dụng, và hợp thời đại hơn. Tuy đã thay da đổi thịt, nhưng cấu trúc của thang đo vẫn giữ nguyên 6 phần từ dễ đến khó như sau:  

  1. Ghi nhớ (Remembering)

Đây là đáy của kim tự tháp và tương tự như cái đầu tiên Bloom nhắc đến khi nói về kiến thức (Knowledge). Ở đây, người học chỉ có thể học thuộc lòng, ghi nhớ, lặp lại những ý tưởng, tài liệu, công thức, điều mình  đã được học mà không cần hiểu nhiều vấn đề đó về nó.

Ví dụ:  Khi ta học về quả cà chua, ta sẽ ghi nhớ được về: Tên gọi, màu sắc, hình dáng, kích cỡ, hương vị của nó  

  1. Hiểu (Understanding)

Sau khi ghi nhớ được những kiến thức cơ bản thì ta bước tiếp sang cấp độ thứ hai của kim tự tháp là thấu hiểu (understanding), tương tự như khái niệm lĩnh hội (comprehension) của Bloom. Cấp độ này giải thích cách mà học sinh có thể nắm bắt kiến thức đã học và thật sự hiểu được toàn bộ đề tài.

Ở tầng này, não ta bắt đầu phân tích các thông tin đã tiếp thu được và học được rằng: Quả cà chua khi non có màu xanh, và dần chuyển sang màu vàng, màu cam. Đến khi chín hẳn có màu đỏ tươi, khi nếm thử thì ta thấy vị của quả cà chua không hoàn toàn chua như tên của nó. Ta cũng hiểu thêm rằng vì cà chua rất thích ánh sáng mặt trời nên nó chứa 1 hàm lượng cao chất chống oxi hóa tự nhiên là vitamin c giúp nâng cao đề kháng cơ thể.

Sau khi hoàn thành cấp độ 2 tức là ta đã thực sự hiểu rõ 1 vấn đề và khi đã hiểu rõ thì ta sang tầng tiếp theo.

  1. Áp dụng (Applying)

Đúng như cái tên, ở tầng này não bộ đã có khả năng sử lí và áp dụng những kiến thức học được cho các vấn đề thực tiễn

Ví dụ: Ta hiểu được rằng do cà chua mang màu đỏ đặc trưng nên ngoài vitamin C nó còn chứa 1 lượng cao vitamin A nổi tiếng với các khả năng  như tăng thị lực, làm đẹp da,… Nên mỗi bữa ăn thường ngày ta hay nấu cà chua để giúp bà chị hay thức khuya của mình giảm nguy cơ cận thị, nguy cơ đục thủy tinh thể, đẹp da hơn, khỏe mạnh hơn. Hoặc ta học được rằng cà chua là cây thân leo khi cho quả sẽ rủ xuống nên ta cố tình làm giàng thật cao để cà chua có thật nhiều chỗ để phát triển và ra quả.

  1. Phân tích (Analyzing)

Sau khi áp dụng thành công kiến thức vào đời sống, ta tiếp tục bước thêm 1 bước nữa bằng việc phân tích chuyên sâu hơn về vấn đề đó. Chia vấn đề ra thành các phần nhỏ hơn và tìm các thông tin, bằng chứng hỗ trợ cho từng phần  xem xem các phần đó liên quan với nhau như thế nào để có thể kết nối với nhau tạo ra 1 bức tranh toàn diện.

Ta bắt đầu nhìn kĩ hơn vào quả cà chua, phân tích vỏ và các thành phần bên trong. Sau đó kết luận rằng trừ cuốn ra ta có thể ăn được toàn bộ quả cà chua. Và vì vitamin c rất dễ tan trong nước nên ăn sống sau khi đã rửa sạch sẽ đảm bảo dinh dưỡng hơn. Hoặc tối ưu hơn có thể chần cà chua 1 phút trong nước xôi để lột lớp vỏ vốn động lại nhiều hóa chất từ sâu độc hại mà vẫn giữ nguyên được nguồn dinh dưỡng vốn có

  1. Đánh giá (Evaluating)

Chúng ta biết rằng đánh giá là nhóm cuối cùng trong khái niệm của Bloom, nhưng trong phiên bản cải tiến, đánh giá là cấp độ thứ năm của kiến thức và điều này có lý do của nó. Đến được đây tức là bạn đã đạt đến trình độ của chuyên gia, bạn đủ khả năng để so sánh, đánh giá, phân tích, phê bình, phát triển tư duy phản biện về 1 lĩnh vực cụ thể,…

Ví dụ: Để đánh giá mức độ dồi dào của chất dinh dưỡng trong quả cà chua, ta so sánh nó với các loại quả giàu vitamin khác như cam, chanh và chia thành nhiều phần mục đánh giá như:

– Lượng vitamin.

– Giá thành.

– Hương vị.

– Lượng chất thải tạo ra trong quá trình vận chuyển và đóng gói.

– Công dụng.

Nếu chúng ta suy xét kĩ càng các hạng mục, chúng ta có thể biết được loại quả nào phù hợp trong từng trường hợp cụ thể như thể nào.

Ví dụ:

Như hình trên ta có thể thấy được rằng về độ dinh dưỡng, bông cải xanh vượt trội hơn cà chua về mọi mặt. Một trong những lợi ích lớn nhất mà bông cải xanh mang lại chính là hàm lượng các chất thiết yếu cao. Lượng vitamin, khoáng chất, chất xơ và một số hợp chất sinh học có trong bông cải xanh rất tốt cho sức khỏe phù hợp cho những bạn kén ăn rau, thiếu chất cần bổ xung dinh dưỡng. Trong khi đó, ngoài việc giá thành rẻ hơn nhiều so với bông cải ( 10.000-12.000 đồng/kg so với 50.000 đồng/kg) cà chua có tác dụng an thần, giảm lượng đường trong máu,… Hơn nữa vẫn có thể bảo toàn gần như toàn bộ các chất dinh dưỡng bằng cách ăn tươi, trong khi bông cải xanh phải qua  quá trình chế biến có thể làm giảm đáng kể hàm lượng vitamin hiện có.

  1. Sáng tạo (Creating)

Cấp độ thứ sáu và cũng là cấp độ cuối cùng của việc học. Đây là đỉnh của chóp kim tự tháp, dù tầng này không có trong ý tưởng ban đầu của Bloom nhưng thang đo Bloom cải tiến đã đưa ra bằng chứng đột phá là, kiến thức đã học được thể hiện tốt nhất bằng sự sáng tạo một tác phẩm tự làm.

Sáng tạo chính là khả năng độc nhất của động vật cấp cao như con người mà các loài vật khác không bao giờ có thể lĩnh hội được, và nó đã in sâu vào gen của chúng ta. Hãy tưởng tượng hàng vạn năm về trước khi tổ tiên ta còn là những thợ săn đại tài, họ trở về sau 1 ngày đi săn vất vả, ban đêm khi ngồi bên bếp lửa kể về câu chuyện đi săn, học kể về câu chuyện ấy với 1 nụ cười trên môi. Và khi vẽ lại chuyến đi săn ấy lên những bức tường đá sần sùi trong hang  động, họ vẫn tiếp tục nở một nụ cười thật tươi bởi vì sao? Vì con người ta vốn đã thích sáng tạo.

Ta lấy hết tất tàn tật những tinh hoa từ 5 tầng phía dưới sau đó diễn giải lại theo cách hiểu của bản thân dựa trên thông tin, lí thuyết, những kinh nghiệm,…

Ví dụ: Sau khi tìm hiểu kỹ càng những đặc điểm, ưu và nhược điểm của cà chua, ta phát hiện ra là một số người không thích vị chua của cà chua và mặc dù rẻ và bổ dưỡng, rất nhanh thôi ta sẽ phát ngấy cà chua bởi con người ta vốn từ lâu không thích vị chua. Thế nên qua lai tạo và biến đổi gen, giống cà chua tím ra đời.

Cà chua tím là giống cà lai tạo biến đổi gen có nguồn gốc từ Mỹ, loại giống cà chua này cho ra quả màu tím sẫm bên trong ruột đặt có màu tím sẫm, quả cho vị ngọt và chứa nhiều chất dinh dưỡng tương đương với các loại quả như việt quất, mâm xôi,…

Đối chiếu 6 cấp độ nhận thức đã phân tích với các mục tiêu về Kiến thức, Kỹ năng và Thái độ của người học, một cách tương đối ta thấy khi người học đạt được cấp độ nhận thức Nhớ và Hiểu thì cũng đồng nghĩa với các mục tiêu Kiến thức đã thỏa mãn. Để đạt được các mục tiêu về Kỹ năng người học cần có được 2 cấp độ nhận thức cao hơn là Vận dụng và Phân tích. Cuối cùng, để đạt được các mục tiêu cao nhất là có được nhận thức mới, Thái độ mới người học cũng cần có được các cấp độ nhận thức cao nhất là khả năng Đánh giá và khả năng Sáng tạo.  

 

————————————————–

🌻:XEM SERIES HƯỚNG DẪN PHÁT ÂM CHUẨN GIỌNG MỸ MIỄN PHÍ:

https://phatamhay.com/hoc-phat-am-mien-phi

🌻Phát Âm Hay ngoài các bài chia sẻ miễn phí còn có các khóa học ONLINE và OFFLINE giúp BIẾN ĐỔI HOÀN TOÀN GIỌNG NÓI TIẾNG ANH của bạn với 56H PHÁT ÂM, 48H NGỮ ĐIỆU, 48H GIAO TIẾP.

💥LỊCH KHAI GIẢNG: phatamhay.com/lich-khai-giang

💎Khóa Phát Âm – Standard Pronunciation: phatamhay.com/khoa-hoc-phat-am

💎Khóa Ngữ Điệu – Attractive Intonation: phatamhay.com/khoa-hoc-ngu-dieu

💎Kết quả sau khóa học: phatamhay.com/ket-qua

✨Học phí: Học viên đóng học phí sau 2 ngày học thử

💖‼️ Đặc biệt: Mỗi lớp OFFLINE chỉ gồm 8 HỌC VIÊN và lớp ONLINE chỉ gồm 6 HỌC VIÊN!

💥:Hãy inbox hoặc liên hệ ngay với Ms. Diễm (0931.27.27.36) để đăng ký bạn nhé!

—oOo— #phatamhay #hocphatammienphi #tuvungkho #phatamchuanmy #meohay #biquyethoctienganh #accent #hocphatam #phatamchuan

Bình luận ngay nhé!

WP to LinkedIn Auto Publish Powered By : XYZScripts.com
error: Content is protected !!
%d bloggers like this: